به گزارش دکل پرس؛ پیش‌بینی رفتار بازار مواد پلیمری در شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۵، نیازمند بررسی دقیق متغیرهای کلانی است که قیمت‌های پایه و میزان رقابت در بورس کالا را تعیین می‌کنند. پس از گذراندن یک نیمه اول پرالتهاب که با شوک‌های ژئوپلیتیک و رقابت‌های بالای ۱۰۰ درصدی برای برخی گریدها همراه بود، اکنون بازار با محرک‌های فصلی و ارزی جدیدی روبرو است. بر اساس تحلیل داده‌های بورس کالا و روندهای کلان اقتصاد انرژی، سه اهرم اصلی، مسیر قیمت پلیمرها را در پاییز و زمستان ۱۴۰۵ ترسیم خواهند کرد.

اهرم اول: صعود خاموش دلار و اهرم قیمت‌های پایه

فرمول قیمت‌گذاری مواد پلیمری در بورس کالا بر پایه دو متغیر است: قیمت جهانی (نشریات معتبر مانند ICIS) و نرخ ارز حواله (نیما). دولت و بانک مرکزی در سال ۱۴۰۵ سیاست کاهش فاصله میان ارز نیما و بازار آزاد را با جدیت بیشتری دنبال کرده‌اند. این رشد خزنده‌ و مستمر نرخ حواله، مستقیماً به معنای افزایش قیمت پایه محصولات پتروشیمی در بورس کالا است. حتی اگر قیمت‌های جهانی به دلیل رکود اقتصاد چین ثابت بماند یا کاهش یابد، اثر صعودی دلار نیما به تنهایی برای بالا بردن کف قیمت‌های بورس کالا در شش ماهه دوم کافی خواهد بود.

اهرم دوم: ناترازی گاز و شوک به طرف عرضه

دومین و شاید خطرناک‌ترین متغیر در نیمه دوم سال، بحران تکراری «ناترازی گاز» است. با سرد شدن هوا از اواسط پاییز، اولویت تامین گاز با بخش خانگی خواهد بود و شرکت ملی گاز طبق روال هر ساله، اقدام به اعمال محدودیت یا قطع کامل گاز مجتمع‌های پتروشیمی (به‌ویژه در عسلویه و ماهشهر) خواهد کرد.

اگرچه قطعی گاز بیشترین آسیب را به تولیدکنندگان متانول و اوره وارد می‌کند، اما خوراک اتان و زنجیره الفین‌ها نیز از این ترکش‌ها در امان نخواهند بود. کاهش تولید پلی‌اتیلن‌ها و پلی‌پروپیلن‌ها در زمستان، مستقیماً به معنای کاهش عرضه (کف عرضه) در بورس کالا است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که هرگونه افت عرضه در ماه‌های سرد، بلافاصله با هجوم خریداران و افزایش شدید درصد رقابت‌ها در تالار نقره‌ای پاسخ داده می‌شود.

 اهرم سوم: پارادوکس صادرات و بازار داخل   

در پی جنگ ۴۰ روزه و بحران‌های لجستیکی در نیمه اول سال، بخشی از صادرات دریایی پتروشیمی‌ها مختل شد. در نگاه اول، این توقف صادرات باید به معنای سرریز شدن محصولات به بازار داخل و کاهش قیمت‌ها باشد؛ اما آمار بورس کالا چیز دیگری می‌گوید.

بسیاری از گریدهای پلیمری که در بازار داخل با کمبود و التهاب مواجه‌اند (نظیر PET بطری، PVC و برخی گریدهای خاص پلی‌پروپیلن)، ارتباط مستقیمی با سبد صادراتی متوقف‌شده (که عمدتاً متانول، اوره و پلی‌اتیلن فیلم است) ندارند. در نتیجه، صنایع پایین‌دستی همچنان برای تامین مواد اولیه خطوط تولید خود در گریدهای ملتهب، چاره‌ای جز رقابت‌های سنگین و پذیرش قیمت‌های بالا نخواهند داشت.

چشم‌انداز ۶ ماهه آینده

با در نظر گرفتن برآیند نیروهای فوق (افزایش نرخ نیما، افت عرضه زمستانه ناشی از کمبود گاز و تقاضای انباشته صنایع پایین‌دستی)، بازار مواد پلیمری در نیمه دوم ۱۴۰۵ پتانسیل کاهش قیمت محسوسی را ندارد.

تحلیل‌گران بازار انرژی و بورس کالا برآورد می‌کنند که قیمت تمام‌شده مواد پلیمری برای مصرف‌کننده نهایی در پاییز و زمستان امسال، با یک شیب صعودی دست‌کم ۲۵ تا ۳۵ درصدی (نسبت به میانگین نیمه اول سال) همراه باشد. در این شرایط، تنها مداخله هوشمندانه وزارت صمت در تنظیم کف عرضه‌ها و مدیریت واردات گریدهای دارای کمبود، می‌تواند از تعطیلی واحدهای کوچک تولید پلاستیک جلوگیری کند.