به گزارش دکل پرس در یک چرخش تاریخی که موازنه قدرت در منطقه قفقاز جنوبی را به شدت دگرگون می‌کند، دولت ارمنستان با امضای یک توافق‌نامه هسته‌ای ۹ میلیارد دلاری با ایالات متحده، رسماً مسیر خروج از مدار انرژی ایران و روسیه را کلید زد.

روز گذشته، در جریان سفر جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا به ایروان، سندی امضا شد که طبق آن ارمنستان به فناوری راکتورهای کوچک مدولار (SMR) مجهز می‌شود.

این قرارداد شامل ۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری اولیه در بخش صادرات فناوری و ۴ میلیارد دلار برای قراردادهای بلندمدت سوخت و نگهداری است.

این تجهیزات نوین جایگزین نیروگاه اتمی متسامور خواهند شد. متسامور که توسط روسیه ساخته شده، تأمین‌کننده ۴۰ درصد برق ارمنستان است و طبق برنامه‌ریزی‌ها تا سال ۲۰۳۶ از مدار خارج می‌شود.

این توافق تنها یک پروژه صنعتی نیست، بلکه مستقیماً ستون‌های همکاری اقتصادی تهران و ایروان را هدف قرار داده است:

ارمنستان در حال حاضر در ازای دریافت گاز از ایران، برق تولیدی خود را صادر می‌کند. با جایگزینی فناوری آمریکایی و استقلال انرژی، نیاز ارمنستان به تمدید قرارداد تهاتر که تا سال ۲۰۳۰ اعتبار دارد به شدت زیر سؤال می‌رود.تحلیل‌گران معتقدند واشینگتن در حال بسترسازی برای تأمین گاز ارمنستان از طریق جمهوری آذربایجان است تا وابستگی ارمنستان به گاز ایران را به صفر برساند.

سفر ونس به ایروان و سپس باکو، قطعه‌ای از یک پازل بزرگتر به نام TRIPP (مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی) است.

هدف واشینگتن کاهش نفوذ روسیه و منزوی کردن ایران در معادلات ترانزیتی منطقه است.با اجرای این طرح، ارمنستان از وابستگی به محور شرق (تهران-مسکو) رها شده و به لحاظ زیرساختی و انرژی به محور غرب و متحدان منطقه‌ای آن (باکو-آنکارا) وابسته خواهد شد.

با وجود ابعاد حماسی این توافق، برخی کارشناسان در ایروان نسبت به هزینه گزاف آن هشدار می‌دهند. مبلغ ۹ میلیارد دلار تقریباً معادل کل بودجه سالانه ارمنستان است. همچنین، فناوری SMR هنوز در خود آمریکا به مرحله بهره‌برداری تجاری کامل نرسیده است، که این موضوع پروژه را با ریسک‌های فنی و زمانی همراه می‌کند.

واشینگتن با سلاح دیپلماسی هسته‌ای، در حال جراحی نقشه انرژی قفقاز است. اگر ایران نتواند مدل همکاری خود با ارمنستان را پیش از سال ۲۰۳۰ بازتعریف کند، یکی از استراتژیک‌ترین بازارهای انرژی و شرکای مرزی خود را به رقیب واگذار خواهد کرد.