به گزارش دکل پرس؛ با نزدیک شدن به فصل سرد سال، نگرانی‌ها درباره تأمین پایدار گاز و برق بار دیگر به یکی از موضوعات اصلی حوزه انرژی تبدیل شده است. آسیب‌دیدگی بخشی از زیرساخت‌های تولید و فرآورش گاز در جریان جنگ، در کنار ناترازی مزمن انرژی و افزایش تقاضا در ماه‌های سرد، شرایط تأمین سوخت نیروگاه‌ها و گاز مصرفی بخش خانگی و صنعتی را پیچیده‌تر کرده است.

در همین زمینه، اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، ۲۰ آبان از طراحی حدود پنج سناریو برای مدیریت شرایط زمستان خبر داد و اعلام کرد دولت خود را برای وضعیت‌های مختلف، از سناریوی خوش‌بینانه تا بدبینانه، آماده کرده است.

سه بسته اجرایی دولت برای عبور از زمستان

به گفته سقاب اصفهانی، برنامه دولت برای مدیریت شرایط پیش‌رو بر سه محور اصلی استوار است.

بسته نخست بر افزایش تولید و بازگرداندن ظرفیت‌های آسیب‌دیده متمرکز است. در این بخش، شرکت ملی گاز ایران در حال انجام عملیات تعمیر و بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده است تا ظرفیت تولید و فرآورش گاز به سطح پیشین بازگردد.

بسته دوم به مدیریت مصرف اختصاص دارد و قرار است با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، استانداری‌ها و رسانه‌ها، برنامه‌های کاهش مصرف در بخش‌های خانگی، صنعتی و کشاورزی دنبال شود.

بسته سوم نیز افزایش واردات انرژی را در بر می‌گیرد. بر اساس اظهارات این مقام دولتی، پیگیری تعاملات بین‌المللی برای تأمین منابع انرژی و مدیریت دوره سرد سال در دستور کار قرار گرفته است.

چرا احتمال اختلال هم‌زمان در برق و گاز مطرح شده است؟

یکی از نگرانی‌های اصلی در سناریوهای زمستانی، وابستگی بالای تولید برق کشور به گاز طبیعی است. سقاب اصفهانی اعلام کرده است بیش از ۹۰ درصد برق مصرفی کشور به گاز وابستگی دارد؛ بنابراین محدودیت در تأمین گاز نیروگاه‌ها می‌تواند مستقیماً بر تولید برق نیز اثر بگذارد.

به گفته وی، دولت در حال حاضر ذخایر سوخت مایع نیروگاه‌ها را به حداکثر رسانده است، اما این اقدام به‌تنهایی تضمین‌کننده عبور بدون محدودیت از زمستان نیست.

این مقام دولتی در عین حال تأکید کرده است که سناریوی نخست دولت، قطع انرژی نیست و در صورت همکاری مردم و اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف، می‌توان از اعمال محدودیت در تأمین گاز و برق جلوگیری کرد.

هشدار درباره ناترازی ۴۳۰ میلیون مترمکعبی گاز

هشدارهای مربوط به وضعیت تأمین گاز تنها به اظهارات رئیس سازمان بهینه‌سازی انرژی محدود نمی‌شود. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز ۲۰ آبان اعلام کرد در صورت تداوم مصرف بالا، احتمال قطع گاز در مناطق مختلف کشور، از جمله تهران، وجود دارد.

وی میزان ناترازی گاز کشور در سال گذشته را حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و گفت پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال جاری به ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد.

همچنین شرکت ملی گاز ایران پیش‌تر درباره احتمال بروز مشکل در تأمین گاز ۱۱ استان از مجموع ۳۱ استان کشور هشدار داده بود. استان‌های مازندران، گلستان و خراسان شمالی از جمله مناطق آسیب‌پذیرتر در این زمینه معرفی شده‌اند.

درخواست کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف خانوارها

در کنار برنامه‌های افزایش تولید و تأمین سوخت، دولت کاهش مصرف را یکی از الزامات عبور از فصل سرد اعلام کرده است.

سقاب اصفهانی از خانواده‌ها خواسته است مصرف گاز خود را نسبت به دوره مشابه سال گذشته بین ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهند. به گفته وی، دولت نیز در حال فعال‌سازی مشوق‌های اقتصادی و بسته‌های آموزشی برای افزایش مشارکت عمومی در مدیریت مصرف است.

او همچنین تأکید کرده است که حل ریشه‌ای ناترازی انرژی کشور به سه تا چهار سال زمان نیاز دارد و اقدامات فعلی با هدف مدیریت شرایط کوتاه‌مدت و جلوگیری از تشدید محدودیت‌ها در زمستان دنبال می‌شود.

صنایع در معرض فشار تأمین انرژی

در صورت تشدید ناترازی گاز، نیروگاه‌ها و صنایع انرژی‌بر از جمله بخش‌هایی خواهند بود که مدیریت تأمین سوخت آنها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. محدودیت گاز نیروگاه‌ها می‌تواند بر تولید برق اثر بگذارد و کاهش گازرسانی به صنایع نیز ممکن است برنامه تولید واحدهای پتروشیمی، فولاد و سیمان را تحت تأثیر قرار دهد.

با توجه به آسیب‌دیدگی بخشی از ظرفیت فرآورش گاز و وابستگی بالای شبکه برق به این حامل انرژی، نحوه تخصیص گاز در روزهای اوج مصرف و میزان موفقیت برنامه‌های بازسازی و مدیریت تقاضا، از عوامل تعیین‌کننده وضعیت انرژی کشور در زمستان پیش‌رو خواهد بود.