به گزارش دکل پرس، بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی وزارت نفت، در شش‌ماهه نخست امسال بیش از ۳ میلیون تن محصول پتروشیمی عرضه شده که بیش از ۹۴۵ هزار تن آن به روش اعتباری بوده است. از مجموع عرضه‌های اعتباری نیز ۵۰۷ هزار و ۷۰۴ تن به معامله انجامیده است؛ آماری که نشان‌دهنده نقش این شیوه فروش در تأمین بخشی از نیاز تولیدکنندگان پایین‌دستی به مواد اولیه است.
تأمین نقدینگی و سرمایه در گردش، از مهم‌ترین موانع فعالیت واحدهای صنایع تکمیلی پتروشیمی شناسایی شده است. در چنین شرایطی، فروش اعتباری می‌تواند به تولیدکنندگان کمک کند مواد اولیه موردنیاز خود را بدون پرداخت کامل وجه در ابتدای معامله تأمین کنند و منابع مالی خود را برای ادامه فعالیت‌های تولیدی مدیریت کنند.   

فروش اعتباری؛ ابزاری برای حمایت از تولید

شرکت ملی صنایع پتروشیمی با هدف تسهیل تأمین خوراک صنایع تکمیلی، افزایش فروش اعتباری محصولات در بورس کالای ایران و بورس انرژی را در دستور کار قرار داده است. این رویکرد بر استفاده از ظرفیت شرکت‌های پتروشیمی برای حمایت از فعالیت واحدهای پایین‌دستی و تقویت ارتباط میان بخش‌های مختلف زنجیره ارزش متمرکز است.
صنایع پایین‌دستی پتروشیمی، از تولیدکنندگان محصولات پلیمری و پلاستیکی تا واحدهای فعال در حوزه مواد شیمیایی، برای استمرار تولید به دسترسی منظم و قابل پیش‌بینی به مواد اولیه نیاز دارند. محدودیت نقدینگی در این واحدها می‌تواند به کاهش توان خرید، افت ظرفیت تولید و افزایش فشار بر هزینه‌های تأمین مواد اولیه منجر شود.
در این چارچوب، فروش اعتباری می‌تواند بخشی از فشار مالی بر خریداران را کاهش دهد؛ هرچند میزان اثرگذاری آن به شرایط بازپرداخت، ضوابط اعتبارسنجی، حجم محصولات عرضه‌شده و تناسب عرضه با نیاز واقعی صنایع وابسته است.

تکمیل زنجیره ارزش در گرو تأمین پایدار مواد اولیه

توسعه صنایع تکمیلی پتروشیمی علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، می‌تواند به کاهش وابستگی به واردات برخی محصولات، ایجاد اشتغال و افزایش ارزش افزوده محصولات تولیدی کمک کند. از این منظر، تسهیل دسترسی تولیدکنندگان پایین‌دستی به مواد اولیه، یکی از عوامل مؤثر در تکمیل زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی به شمار می‌رود.
با این حال، بررسی آمار فروش اعتباری نشان می‌دهد که باید میان حجم محصولات عرضه‌شده و میزان معاملات انجام‌شده تفاوت قائل شد. در نیمه نخست سال، از بیش از ۹۴۵ هزار تن محصول عرضه‌شده به‌صورت اعتباری، حدود ۵۰۷ هزار و ۷۰۴ تن معامله شده است؛ بنابراین، ارزیابی عملکرد این سازوکار تنها بر اساس میزان عرضه، تصویر کاملی از میزان استفاده صنایع از این ظرفیت ارائه نمی‌دهد.
افزون بر این، فروش اعتباری به‌تنهایی نمی‌تواند تمام مشکلات مالی صنایع پایین‌دستی را برطرف کند. پایداری تأمین مواد اولیه، شرایط قیمت‌گذاری، هزینه‌های تولید و دسترسی به منابع مالی از دیگر عواملی هستند که بر توان رقابتی این واحدها اثر می‌گذارند.
در مجموع، گسترش فروش اعتباری محصولات پتروشیمی می‌تواند یکی از ابزارهای حمایت از تولید و تقویت صنایع تکمیلی باشد؛ با این حال، تداوم این سیاست و ارزیابی نتایج آن به میزان تحقق معاملات، شرایط اعتباری و تأثیر واقعی آن بر استمرار تولید در واحدهای پایین‌دستی وابسته است.