به گزارش دکل پرس، بر اساس گزارش ۱۳ نوامبر آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، گزارش ماهانه اوپک در ۱۱ نوامبر و داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، بازار نفت در نوامبر ۲۰۲۶ وارد مرحله‌ای شده است که در آن پیش‌بینی‌های سه مرجع اصلی، بیش از هر زمان دیگری از یکدیگر فاصله گرفته‌اند.

سقوط از قله؛ وقتی مازاد عرضه بر ترس غلبه کرد

اکتبر ۲۰۲۶ با میانگین ۱۲۴ دلار به‌ازای هر بشکه برای برنت به پایان رسید؛ اما این عدد، میانگینی از یک ماه پرنوسان بود. نفت خام دریای شمال (North Sea Dated) که در ۸ اکتبر به اوج ۱۳۶ دلار رسیده بود، تا زمان انتشار گزارش ۱۳ نوامبر آژانس، بیش از ۳۰ درصد از ارزش خود را از دست داد و به حدود ۹۳ دلار رسید. در ۱۲ نوامبر، برنت با افت ۱٫۲ درصدی به حدود ۹۱٫۷۰ دلار و نفت خام آمریکا (WTI) با افت ۱٫۱ درصدی به حدود ۸۵٫۶۰ دلار رسیدند.

محرک اصلی این سقوط، بازگشت عرضه بود. آژانس در گزارش نوامبر خود اعلام کرد عرضه جهانی در اکتبر با ۲٫۳ میلیون بشکه در روز افزایش به ۱۰۵٫۴ میلیون بشکه در روز رسید؛ زیرا صادرات کشورهای حاشیه خلیج فارس پس از ماه‌ها اختلال، بازیابی شد. در همین حال، داده‌های موسسه نفت آمریکا (API) نشان داد ذخایر تجاری نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۶ نوامبر، ۹ میلیون بشکه افزایش یافته است؛ در حالی که بازار انتظار کاهش حدود یک میلیون بشکه‌ای را داشت. این عدد، پیش از انتشار گزارش رسمی دولت آمریکا، موجی از فروش را در بازار به راه انداخت.

دو روایت از تقاضا؛ آژانس بدبین، اوپک خوش‌بین

تضاد اصلی هفته اما در سمت تقاضا بود. آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش نوامبر پیش‌بینی کرد مصرف جهانی در سال ۲۰۲۶ با ۲٫۷ میلیون بشکه در روز کاهش به ۱۰۲٫۳ میلیون بشکه در روز برسد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز کاهش ۲ میلیون بشکه‌ای را برآورد کرد. در برابر این دو، اوپک پیش‌بینی خود را بدون تغییر نگه داشت: تقاضای حدود ۱۰۵٫۷ میلیون بشکه در روز و رشد اندک ۰٫۲ میلیون بشکه‌ای در سال ۲۰۲۶.

این شکاف نزدیک به ۳ میلیون بشکه‌ای، بزرگ‌ترین اختلاف میان سه مرجع در سال‌های اخیر است؛ به‌طوری که در ماه سپتامبر، مجمع بین‌المللی انرژی (IEF) اختلاف میان بالاترین و پایین‌ترین پیش‌بینی تقاضای ۲۰۲۶ را ۳٫۴ میلیون بشکه در روز برآورد کرده بود. هر سه مرجع اما بر یک نکته توافق دارند: بازگشت تقاضا در سال ۲۰۲۷. آژانس و اداره اطلاعات انرژی آمریکا بازگشتی حدود ۲ میلیون بشکه‌ای و اوپک رشدی ۲٫۵۵ میلیون بشکه‌ای را پیش‌بینی می‌کنند که تقاضای ۲۰۲۷ را به ۱۰۸٫۳ میلیون بشکه در روز می‌رساند.

عرضه برگشت؛ خلیج فارس دوباره پر شد

بازگشت عرضه، فقط یک عدد کلی نیست؛ جزئیات آن هم قابل توجه است. بر اساس منابع ثانویه اوپک، تولید اوپک‌پلاس در اکتبر با ۲٫۰۴ میلیون بشکه در روز افزایش به ۴۱٫۲۳ میلیون بشکه در روز رسید. عربستان سعودی تولید اکتبر خود را ۱۰٫۵۶ میلیون بشکه در روز گزارش کرد؛ ۲۶ درصد بیشتر از ماه قبل و بازگشت به سطح پیش از جنگ. با این حال، عرضه این کشور به بازار ۹٫۲ میلیون بشکه در روز بود؛ اختلافی که نشان می‌دهد آرامکو حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت را به ذخایر خود منتقل کرده است؛ ذخایری که هر لحظه می‌تواند به بازار برگردد.

در آن سوی اقیانوس اطلس نیز تولید نفت خام آمریکا در هفته منتهی به ۶ نوامبر حدود ۱۴٫۰۱ میلیون بشکه در روز ثابت ماند و ذخایر تجاری با ۴٫۶ میلیون بشکه افزایش به ۴۱۴٫۴ میلیون بشکه رسید؛ هرچند هنوز ۱۳٫۲ میلیون بشکه کمتر از سطح یک سال قبل است. پالایشگاه‌های آمریکا نیز با میانگین ۱۶٫۷۴ میلیون بشکه در روز، ۱٫۱۹ میلیون بشکه بیشتر از مدت مشابه سال قبل پالایش کردند؛ نشانه‌ای از اینکه تقاضای فرآورده‌ها، دست‌کم در آمریکا،هنوز زنده است.

بازگشت ۹۶ دلاری؛ ژئوپلیتیک دوباره به صحنه آمد

اما سقوط قیمت، عمر کوتاهی داشت. در ۱۳ نوامبر، برنت دوباره به حدود ۹۶ دلار برگشت. محرک این بازگشت، تشدید ریسک ژئوپلیتیک بود: اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر اینکه نیازی به توافق با ایران ندارد، افزایش فشار اسرائیل برای ازسرگیری حملات نظامی به تهران، تیره‌تر شدن چشم‌انداز توافق صلح روسیه و اوکراین و حملات حوثی‌ها به ایستگاه‌های پمپاژ عربستان. گلدمن ساکس نیز در همین روزها پیش‌بینی خود برای برنت در دسامبر ۲۰۲۶ را از ۹۰ دلار به ۱۰۵ دلار افزایش داد و میانگین ۲۰۲۷ را ۸۸ دلار برآورد کرد؛ با تخمین صرف ریسک ژئوپلیتیک ۲۷ دلار به‌ازای هر بشکه.

در این میان، اوپک‌پلاس نیز سیگنال احتیاط فرستاد: هفت کشور دارای کاهش داوطلبانه تولید، در اول نوامبر اهداف تولید دسامبر را بدون تغییر نگه داشتند؛ سومین ماه پیاپی انجماد تولید. تصمیم درباره چارچوب ۲۰۲۷ نیز به نشست وزیران در ۲۹ نوامبر موکول شد؛ همان روزی که کمیته نظارت اوپک‌پلاس هم تشکیل جلسه می‌دهد.

چشم‌انداز بازار

تا زمانی که سرنوشت کشتیرانی در تنگه هرمز و بازگشت کامل تولید خلیج فارس روشن نشود، بازار نفت میان دو قطب متضاد نوسان خواهد کرد: از یک سو، آژانس و اداره اطلاعات انرژی آمریکا از مازاد عرضه در سه‌ماهه پایانی ۲۰۲۶ و بازسازی ذخایر سخن می‌گویند و اداره اطلاعات انرژی آمریکا انتظار دارد برنت تا پایان ۲۰۲۶ نزدیک ۱۰۰ دلار بماند و میانگین سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۷ آن به ۷۷ دلار برسد؛ از سوی دیگر، اوپک بر رشد تقاضا در ۲۰۲۷ پافشاری می‌کند و ریسک ژئوپلیتیک، هر خبر منفی را به جهش قیمت تبدیل می‌کند.

هرچند نباید فراموش کرد که پیش‌بینی‌های امسال بارها خطا رفته است: پیش‌بینی ماه فوریه اداره اطلاعات انرژی آمریکا برای برنت ۲۰۲۶، ۵۸ دلار بود؛ در حالی که برآورد نوامبر آن به ۹۷٫۴۴ دلار رسید. در مجموع، بازار نفت ۲۰۲۶ بازاری است که در آن عددها کمتر از سیاست حرف می‌زنند؛ و تا زمانی که سیاست، تکلیف تنگه هرمز را روشن نکند، نوسان میان ۹۰ تا ۱۰۰ دلار، محتمل‌ترین سناریوست؛ نه سقوط به زیر ۶۰ دلار و نه بازگشت پایدار به بالای ۱۳۰ دلار.