به گزارش دکل پرس، در حالی که تنش‌های منطقه‌ای بار دیگر نگاه بازارهای جهانی انرژی را به تنگه هرمز معطوف کرده، کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه پروژه‌های تازه‌ای را برای کاهش وابستگی به این گلوگاه استراتژیک در دستور کار قرار داده‌اند. بر اساس ارزیابی گلدمن‌ساکس، ظرفیت مؤثر خطوط لوله‌ای که نفت خلیج فارس را بدون عبور از هرمز به بازارهای جهانی می‌رسانند، تا پایان سال ۲۰۲۸ از مرز ۱۴ میلیون بشکه در روز عبور خواهد کرد؛ ظرفیتی که معادل بیش از ۶۰ درصد صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس پیش از جنگ برآورد شده است.

رشد تدریجی ظرفیت در مسیرهای جایگزین   

این بانک سرمایه‌گذاری در تحلیل خود تاکید کرده است که رشد ظرفیت مزبور تدریجی خواهد بود؛ به‌گونه‌ای که تا پایان ۲۰۲۷ حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز به ظرفیت مسیرهای جایگزین اضافه می‌شود و این رقم تا پایان ۲۰۲۸ به ۷.۳ میلیون بشکه در روز در قالب ظرفیت افزوده تجمعی می‌رسد. در سناریوی توسعه سریع‌تر، این مسیرها می‌توانند تا ۷۵ درصد از صادرات پیش از بحران را از ریسک عبور از هرمز دور کنند.

امارات و عربستان در خط مقدم پروژه‌ها

در میان بازیگران اصلی این برنامه، نام امارات متحده عربی و عربستان سعودی بیش از همه به چشم می‌خورد. به نوشته گزارش‌های بین‌المللی، امارات در حال توسعه زیرساخت‌هایی است که ظرفیت صادرات نفت خارج از تنگه هرمز را دو برابر می‌کند و برخی پروژه‌های خط لوله این کشور قرار است تا سال ۲۰۲۷ تکمیل شوند. همزمان، عربستان نیز امکان افزایش ۲ میلیون بشکه‌ای ظرفیت خط لوله منتهی به دریای سرخ را بررسی می‌کند؛ ظرفیتی که می‌تواند در شرایط اضطراری بخشی از صادرات این کشور را از مسیرهای جایگزین عبور دهد.

عراق و مسیر تازه صادرات به مدیترانه

در عراق نیز پروژه‌های مشابهی در جریان است. ایالات متحده از بازسازی خط لوله قدیمی کرکوک–مدیترانه حمایت کرده؛ خطی که در صورت احیا می‌تواند مسیر تازه‌ای برای صادرات نفت عراق بدون اتکا به هرمز فراهم کند. گلدمن‌ساکس در گزارش خود هفت پروژه کلیدی خطوط لوله و زیرساخت صادراتی را بررسی کرده که از جمله آن‌ها خط لوله West-East در امارات و Basra-Haditha در عراق هستند.

هرمز همچنان نقطه حساس بازار جهانی نفت

با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که افزایش ظرفیت خطوط لوله به معنای حذف کامل ریسک نیست. بر اساس این گزارش، حدود ۲۳ میلیون بشکه در روز از صادرات پیش از جنگ کشورهای تولیدکننده خلیج فارس همچنان به تنگه هرمز وابسته است و همین موضوع نشان می‌دهد که حتی با گسترش مسیرهای جایگزین، این گذرگاه همچنان نقطه‌ای حساس در معادلات انرژی جهان باقی می‌ماند. افزون بر این، صادرات گاز مایع قطر نیز که مسیر خط لوله جایگزین ندارد، همچنان به مسیرهای سنتی وابسته خواهد بود.

به این ترتیب، هرچند توسعه خطوط لوله جدید می‌تواند بخشی از آسیب‌پذیری صادرات نفت خاورمیانه را کاهش دهد، اما کارشناسان معتقدند ریسک ژئوپلیتیکی هرمز در کوتاه‌مدت از بین نخواهد رفت و بازار جهانی نفت همچنان نسبت به هرگونه اختلال در این مسیر حساس باقی می‌ماند.