به گزارش دکل پرس، در حالی که بهای نفت خام در بازارهای جهانی به سطوح پیش از بحران بازگشته، مصرف‌کنندگان آمریکایی همچنان شوک ناشی از گرانی بنزین را در جایگاه‌های سوخت حس می‌کنند. این شکاف قیمتی، به یک چالش سیاسی برای کاخ سفید و یک معمای اقتصادی برای تحلیلگران بدل شده است.

بازگشت آرامش به بازار نفت

به گزارش تحلیلگران بازار انرژی، بهای نفت خام شاخص وست تگزاس اینترمدیت (WTI) در معاملات روز جمعه، هم‌زمان با نشانه‌های کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک و امضای یادداشت تفاهم میان ایران و ایالات متحده، به کانال ۶۹ دلار در هر بشکه سقوط کرد. این رقم فاصله چندانی با قیمت ۶۷ دلاری پیش از آغاز درگیری‌ها ندارد و حکایت از عقب‌نشینی کامل شوک اولیه جنگ در بازار فیزیکی نفت دارد.
با این وجود، این کاهش قیمت در تلمبه‌های بنزین آمریکا تقریباً نامرئی است. بر اساس داده‌های رسمی، میانگین قیمت بنزین در سراسر ایالات متحده به ۳.۹۰ دلار در هر گالن رسیده که در مقایسه با اواخر ماه فوریه، جهشی نزدیک به یک دلار را نشان می‌دهد. این پارادوکس، خشم عمومی را برانگیخته است.

ترامپ صنعت نفت را تهدید کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با انتشار پیامی تند در شبکه اجتماعی تروث سوشال، شرکت‌های بزرگ نفتی را به گران‌فروشی متهم کرد و از وزارت دادگستری خواست تا به این موضوع ورود کند. ترامپ نوشت: «قیمت بنزین بهتر است خیلی سریع‌تر از آنچه می‌بینم کاهش پیدا کند.»

اما در سوی دیگر میدان، فعالان صنعت سوخت، روایتی متفاوت دارند. اندی لیپو، رئیس شرکت لیپو اویل اسوشیتس، با دفاع از غول‌های نفتی تأکید کرد که خشم عمومی باید متوجه صاحبان پمپ بنزین‌های محلی باشد، نه پالایشگاه‌های بزرگ. او در گفت‌وگو با نشریه هیل تصریح کرد: «شرکت‌های بزرگ نفتی کمتر از ۵ درصد جایگاه‌های سوخت کشور را در اختیار دارند. این اپراتورهای محلی هستند که اکنون در حال کسب سودهای کلان هستند و قیمت‌ها را بالا نگه داشته‌اند.»

تحلیلگران سه عامل کلیدی را برای این کاهش نیافتن قیمت‌ها برمی‌شمارند:

۱. سندروم "موشک و پر": راب اسمیت از اس‌اندپی گلوبال با اشاره به یک ضرب‌المثل قدیمی در بازار سوخت می‌گوید: «قیمت‌ها مثل موشک بالا می‌روند و مثل پر پایین می‌آیند.» به گفته وی، اپراتورهای خرده‌فروش در ماه آوریل، زمانی که قیمت نفت جهش کرد، مجبور به پذیرش حاشیه ضرر شدند و حالا با کاهش قیمت عمده‌فروشی، در تلاش برای جبران آن زیان‌ها هستند.

۲. کاهش ذخایر استراتژیک: کلودیو گالیبرتی از شرکت ریستاد انرژی هشدار می‌دهد که هم‌زمان با آغاز فصل رانندگی و اوج تقاضای تابستانی، سطح موجودی انبارهای بنزین در سراسر جهان به طور محسوسی کاهش یافته است. این کمبود عرضه در بخش پایین‌دستی، مانع از کاهش سریع قیمت‌ها می‌شود.

۳. بازار پراکنده: ساختار ۵۵ درصدی اپراتورهای تک‌واحدی در جایگاه‌های سوخت آمریکا، کنترل قیمت را از دست سیاست‌گذاران و پالایشگاه‌ها خارج کرده است.

سایه سنگین تنگه هرمز و تداوم نگرانی ها   

این آشفتگی در حالی رخ می‌دهد که ثبات در تنگه هرمز، شاهراه حیاتی یک‌پنجم نفت جهان، همچنان شکننده است. هرچند توافق اولیه میان ایران و آمریکا اندکی از التهاب بازار کاسته، اما ادامه تنش‌ها در این آبراه، بیم بازگشت دوباره شوک‌های عرضه را زنده نگه داشته است. مقامات شرکت شورون نیز در اظهارنظری محتاطانه اعلام کردند که برای بازتاب کامل کاهش قیمت نفت در قبض‌های سوخت مصرف‌کنندگان، «گذر زمان» ضروری است.

زنگ خطر برای خانوارهای کم درآمد

در همین حال، مارک وولف، مدیر اجرایی انجمن ملی مدیران کمک‌های انرژی، نسبت به تبعات اجتماعی این شکاف قیمتی هشدار داد. به گفته وی، افزایش ۱۰۰ دلاری هزینه ماهانه انرژی، کمر خانوارهای کم‌درآمد را شکسته و آن‌ها را به سمت کاهش خرید مایحتاج ضروری یا انباشت بدهی‌های کارت اعتباری سوق داده است. این آمار، فشار بر دولت ترامپ برای یافتن مقصری فراتر از نوسانات بازار نفت را دوچندان کرده است.

به طور خلاصه، اگرچه کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی نویدبخش کاهش هزینه‌های انرژی است، اما واقعیت‌های ساختاری بازار سوخت آمریکا، از کاهش ذخایر تا ساختار پراکنده توزیع، مانع از انتقال سریع این کاهش قیمت به جیب مصرف‌کننده می‌شود. در میان این چالش‌ها، تردیدها درباره ثبات در تنگه هرمز و فشارهای اقتصادی بر خانوارهای کم‌درآمد، فضای بی‌ثباتی را ایجاد کرده است. اکنون باید منتظر ماند و دید که آیا سیاست‌های فشار دولت بر شرکت‌های نفتی می‌تواند این شکاف قیمتی را پر کند یا اینکه ساختارهای بازار، اجازه بازگشت سریع قیمت‌ها به سطح مطلوب را نخواهند داد.