به گزارش دکل پرس عراق با امضای ۴۸ قرارداد و تفاهم‌نامه با شرکت‌های پیشران آمریکایی، از اکسون ‌موبیل و هالیبرتون در حوزه نفت گرفته تا استارلینک در بخش ارتباطات ماهواره‌ای، گام بلندی برای نوسازی زیرساخت‌های خود برداشته است. این بسته توافقی که در جریان سفر علی زیدی به واشنگتن نهایی شد، علاوه بر تلاش برای صفر کردن گازهای مشعل و حل بحران دیرینه برق، با کلید زدن ساخت خط لوله استراتژیک نفت میان عراق و سوریه، عملاً در پی ایجاد یک پدافند غیرعامل برای عبور از وابستگی به تنگه هرمز و باز کردن مسیر مدیترانه است.

این بسته توافقی گسترده میان بغداد و واشنگتن، فراتر از یک همکاری اقتصادی ساده، یک چرخش استراتژیک در دکترین انرژی و ژئوپلیتیک عراق به شمار می‌رود. در ادامه ابعاد کلیدی این رویداد را بررسی می‌کنیم:

کاهش وابستگی ساختاری به گاز و برق ایران

حضور غول‌هایی مثل جی‌ایی ورنووا (GE Vernova) و ک‌ بی آر (KBR) نشان‌دهنده تمرکز عراق بر جمع‌آوری گازهای مشعل (مشرک) و ارتقای شبکه برق است. عراق سال‌هاست که برای تامین برق و گاز نیروگاه‌های خود به ایران وابسته است و با فشارهای مداوم تحریمی آمریکا مواجه بوده؛ موفقیت در این پروژه‌ها به بغداد این امکان را می‌دهد که به سمت خودکفایی انرژی حرکت کند و اهرم فشار اقتصادی همسایگان را کاهش دهد.

بازگشت دوباره غول‌های آمریکایی به بالادستی نفت

حضور هم‌زمان اکسون‌موبیل، شل و هالیبرتون معنادار است. در سال‌های گذشته، بسیاری از شرکت‌های غربی به دلیل بروکراسی شدید و شرایط سخت قراردادهای عراق، صحنه را به شرکت‌های چینی واگذار کرده بودند. بازگشت این شرکت‌ها نشان‌دهنده اصلاح احتمالی در مدل قراردادهای نفتی عراق (مانند مدل‌های مشارکت در سود) برای جذب سرمایه‌های غربی و تنوع‌بخشی به شرکای بین‌المللی است.

احیا یا نوسازی مسیر مدیترانه (خط لوله عراق-سوریه)

اشاره به ساخت یا بازسازی خط لوله بزرگ انتقال نفت میان عراق و سوریه، یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های این توافق است. این مسیر به عراق اجازه می‌دهد بخشی از صادرات نفت خود را از وابستگی به خلیج فارس و تنگه هرمز یا خط لوله کرکوک-جیهان (ترکیه) خارج کرده و مستقیماً به بازار اروپا و مدیترانه برساند. این اقدام، پدافند غیرعامل عراق در حوزه صادرات انرژی را به شدت تقویت می‌کند.

ابعاد امنیتی و ارتباطی (ورود استارلینک)

توافق با استارلینک تنها یک گام تکنولوژیک نیست، بلکه ابعاد امنیتی جدی دارد. پوشش اینترنت ماهواره‌ای در کشوری با جغرافیا و چالش‌های امنیتی عراق، زیرساخت ارتباطی مستقلی را فراهم می‌کند که در برابر قطع دسترسی‌های داخلی یا خرابکاری‌ها مقاوم است و می‌تواند به مدیریت بهتر میادین نفتی دورافتاده و امنیت مرزها کمک کند.

بزرگ‌ترین مانع عراق در اجرای این ۴۸ توافق، ثبات سیاسی داخلی و فشار جریان‌های همسو با ایران در داخل پارلمان عراق است. اجرایی شدن این قراردادها نیازمند فضای امنیتی پایدار و بوروکراسی روان است؛ مسائلی که همیشه پاشنه آشیل پروژه‌های بزرگ در عراق بوده‌اند.